تدبیر؛ حلقه مفقوده مدیریت بانک مرکزی بر بازار سکه و ارز

به گزارش راهبرد معاصر؛ بانک مرکزی متولی حفظ ارزش داخلی و خارجی پول است یعنی چرایی وضعیت تورم و ریال باید از بانک مرکزی مطالبه شود. چون بیشترین اختیار در خصوص مدیریت نرخ ارز در اختیار بانک مرکزی است. قبل از دکتر همتی ما رژیم ارزی مشخصی نداشتیم. مشخص نیست هدایت کننده جمشید بسم الله بود یا چهارراه استانبول و یا دشمنان ایران و هر چه که بود نرخ ارز با تلنگر تغییر می کرد وبه سمت بالا می رفت و باز فروکش می کرد و وضعیت به این شکل بود. رژیم ارزی کشور در زمان دکتر همتی شناور مدیریت شده اتخاذ شد. یعنی بانک مرکزی با قدرت و منابع ارزی که دارد می تواند نرخ ارز را در محدوده ای حفظ کند اینکه این محدوده چه باشد توسط مطالعات مشخص می شود. ولی این مطالعات انجام نشده و بانک مرکزی معمولا یا از نرخ برقرار شده حمایت کرده و یا وقتی حرکتی ایجاد شده مقداری پایین آورده است. ولی در زمان دکتر همتی این عزم جزم شد و دلار 15 تا 17 تومانی تا 11 تومان کاهش پیدا کرد و این نشانه مدیریت با ابزاری بود که در اختیار داشتند.

منابع ارزی را به نیازمند ارزی تزریق می کردند نه کسی که سوداگری دارد. نرخ ارز به این دلیل در آن محدوده ماند ولی افزایش امروز نشان دهنده این نکته است که بانک مرکزی اراده خود را برای مدیریت این وضعیت از دست داده است. اینکه گفته شود هیجانات بازار است و حباب و ما این را کاهش می دهیم باید گفت چه اتفاقی افتاده است؟ آیا نیرویی قوی تر از بانک مرکزی وجود دارد که می تواند ارز را تکان بدهد؟ چه عده ای وارد بازار شده اند و می خواهند ارز بخرند؟ چه کسانی چه وجوهی را درخواست کرده اند؟ من و شما با صد یا دویست دلار تقاضا نمی توانیم بازار را تکان بدهیم. یا صادر کننده ارز خود را برنگردانده است که باید گفت مدتهاست این وضعیت وجود دارد و این قابل قبول نیست. بانک مرکزی باید بپذیرد که با افزایش نرخ ارز زیان به بانک مرکزی و دولت بر می گردد. اگر بانک مرکزی امروز ادعا کند میلیون ها دلار به بازار تزریق کرده است من می گویم اگر میلیون ها دلار می تواند پس دو هزار تومان ارز را کاهش دهد این رقم را چند برابر کنیم تا قیمت را کاهش بدهد و به 14 و 13 برساند و به کشور ارزانی بیاورد. البته این در صورتی است که مطمئن بشوند ادامه دارد ولی چون سیاست ها معمولا مقطعی و مسکنی است عاملین اقتصادی مطمئن نیستند که این وضعیت بتواند استمرار داشته باشد. از این رو قیمت طلا بالا مانده و دلار پایین آمده است چون دیری نمی گذرد و دلار مجددا با بالای بیست می رسد و اینجاست که بانک مرکزی باید برای توجیه این قضیه بهانه ای پیدا کند.

این احتمال نیز وجود دارد که بانک مرکزی تقشی در تعیین قیمت ارز داشته باشد ولی می گوید حباب است و من دخالتی ندارم. بازار بانک مرکزی است چون بیشترین ارز را دارد بیشترین ارز در دست صادر کنندگان است که از طریق بانک مرکزی عرضه می کنند. اگر روزی بهانه ای بیاورد و نظارت نکند یعنی سیگنال هایی داده می شود و اولین عامل است که روی تابلوی صرافی بانک ملی نرخ را بالاتر زده است.

بانک مرکزی باید در محدوده ای بازی کند تا ما به اشتغال بیشتر و ثبات قیمت ها و رشد اقتصادی مطلوب برسیم. همه کشورها در دنیا همین کار را می کنند کاری که در رابطه بین لیر ترکیه و دلار انجام می شود یا رابطه بین یورو و دلار و تمام بانک های مرکزی همین کار را می کنند. امارات نرخ درهم را چگونه حفظ کرده است؟ این باعث می شود تورمی به بخش واردات و تولید کالا نخورد و قیمت ها به شکل ساعتی به بهانه گران شدن ارز تغییر نکنند. بانک مرکزی باید مدیریت کند. اینکه چرا بانک مرکزی بی انگیزه شده و یا تسلیم برنامه های وزارت اقتصاد و سازمان برنامه شده معلوم نیست. دلالی که بتواند بانک مرکزی را به دنبال خود بکشد دلال نیست سایه بانک مرکزی است و بیشترین ارز و بیشترین افراد را دارد ولی مگر می شود کسی چنین نیرویی داشته باشد؟ مگر ممکن است نیروی مخالفی قوی تر و گسترده تر از پلیس کشور در مقابل کلانتری ها و نیروی انتظامی قرار بگیرد؟